و اگر چه به حقيقت معرفت او هيچ كس را راه نيست ، اما در وجود او و وجوب عبادت او هيچ كس را اشتباه نيست . [ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ] « 1 » . و جز خواص اهل معرفت كسى را به رؤيت آيات و تصرفات او انتباه نيست . [ سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ] « 2 » . عجز و بىاختيارى خاص و عام در معارضهء اختيارات او پوشيده و پنهان نيست و در معرض سطوت رد و قبول او ، جز تسليم و رضا ، چاره و درمان نيست . قال اللّه تعالى : [ يا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ * ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ] « 3 » . سريست بزرگ و من در آن حيرانم * وز حيرت خود عجب فرو مىمانم كو با من و من با وى و اين مىدانم * وندر طلبش هنوز سرگردانم

--> ( 1 ) - زخرف ( 43 ) : 87 . و اگر از آنان بپرسى : چه كسى آنان را آفريده است ؟ يقيناً مىگويند : خدا . ( 2 ) - فصلت ( 41 ) : 53 . به زودى نشانه‌هاى خود را در كرانه‌ها و اطراف جهان و در نفوس خودشان به آنان نشان خواهيم داد تا براى آنان روشن شود كه بىترديد او حق است . ( 3 ) - حج ( 22 ) : 73 - 74 . اى مردم ! [ براى شما و معبودانتان ] مَثَلى زده شده است ؛ پس به آن گوش فرا دهيد ، يقيناً كسانى كه به جاى خدا مىپرستيد ، هرگز نمىتوانند مگسى بيافرينند اگر چه براى آفريدن آن گرد آيند و اگر مگس ، چيزى را از آنان بربايد ، نمىتوانند آن را از او بازگيرند ، هم پرستش‌كنندگان و هم معبودان ناتوانند . * خدا را آن گونه كه سزاوار اوست نشناختند ، بىترديد خدا نيرومند و تواناى شكست‌ناپذير است .